Bieżący numer
Numery archiwalne
O czasopiśmie
Cele i zakres
Wydawca
Kolegium Redakcyjne
Zasady etyczne
Indeksowanie i archiwizacja
Prawa autorskie, licencje i dostęp
Dla autorów
Wytyczne
Opłaty
Procedura recenzowania
Przygotowanie artykułu do publikacji
Korekty i sprostowania
Zasady etyczne
Prawa autorskie, licencje i dostęp
Kontakt
PRACA ORYGINALNA
Efekty rozlewania się polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej w Polsce. Analiza na podstawie przestrzennych modeli panelowych w latach 2007–2020
1
Institute of Economics, Polish Academy of Sciences, Poland
Data nadesłania: 08-02-2025
Data ostatniej rewizji: 01-07-2025
Data akceptacji: 21-07-2025
Data publikacji: 31-03-2026
Autor do korespondencji
GNPJE 2026;325(1):39-62
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
STRESZCZENIE
Polska przystąpiła do Unii Europejskiej w 2004 roku, zaś w 2007 roku wyprzedziła Hiszpanię, stając się największym beneficjentem polityki spójności. W ramach dwóch perspektyw finansowych w latach 2007–2020 UE przyznała Polsce niemal 145 mld EUR. Jako kraj o znacznym udziale rolnictwa w gospodarce narodowej, Polska otrzymała również istotne wsparcie w ramach wspólnej polityki rolnej, wynoszące łącznie 50 mld EUR w ciągu czternastu lat. Celem niniejszego badania jest ocena efektów rozlewania się (spillover effect) wspólnej polityki rolnej oraz polityki spójności na sąsiednie podregiony NUTS 3 w Polsce w latach 2007–2020. W analizie ekonometrycznej wykorzystano przestrzenne modele panelowe. Wyniki sugerują istnienie pozytywnych lokalnych efektów rozlewania się polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej, rezultaty jednak nie potwierdzają występowania globalnych efektów rozlewania się obu polityk. Ponadto analiza empiryczna wskazuje na pozytywny wpływ środków unijnych na wzrost gospodarczy podregionów NUTS 3.
REFERENCJE (79)
2.
Antunes M., Viegas M., [2013], Convergence in Spanish and Portuguese NUTS 3 Regions. An Exploratory Spatial Approach, Intereconomics, 48 (1): 59–66, https://doi.org/10.1007/s10272....
3.
Antunes A., Viegas M., Varum C., Pinho C. [2020]. The impact of Structural Funds on Regional Growth: A Panel Data Spatial Analysis, Intereconomics, 55 (5): 312–319, https://doi.org/10.1007/s10272....
5.
Anselin L. [2003], Spatial Externalities, Spatial Multipliers, and Spatial Econometrics, International Regional Science Review, 26 (2): 153–166, https://doi.org/10.1177/016001....
6.
Bähr C. [2008], How does sub-national autonomy affect the effectiveness of structural funds? Kyklos, 61 (1), 3–18. https://doi.org/10.1111/j.1467....
7.
Barca F. [2009], An Agenda for a Reformed Cohesion Policy: A Place-Based Approach to Meeting European Union Challenges and Expectations. Independent report prepared at the request of the European Commissioner for Regional Policy, Brussels: Danuta Hübner. European Commission.
8.
Becker S. O., Egger P. H., Von Ehrlich M. [2010], Going NUTS: The effect of EU Structural Funds on regional performance, Journal of Public Economics, 94 (9–10): 578–590, https://doi.org/10.1016/j.jpub....
9.
Becker S. O., Egger P. H., Von Ehrlich M. [2012], Too much of a good thing? On the growth effects of the EU’s regional policy, European Economic Review, 56 (4): 648–668, https://doi.org/10.1016/j.euro....
10.
Becker S. O., Egger P. H., Von Ehrlich M. [2013], Absorptive capacity and the growth and investment effects of regional transfers: A regression discontinuity design with heterogeneous treatment effects, American Economic Journal: Economic Policy, 5 (4): 29–77, https://doi.org/10.1257/pol.5.....
11.
Biedka W., Herbst M., Rok J., Wójcik P. [2021], The local-level impact of human capital investment within the EU cohesion policy in Poland, Papers in Regional Science, 1–23, https://doi.org/10.1111/pirs.1....
12.
Breusch T. S., Pagan A. R. [1980], The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics, Review of Economic Studies, 47 (1): 239–253, https://doi.org/10.2307/229711....
13.
Bukowski M., Pelle D., Dworczak P., Gąska J. [2009], Wpływ realizacji polityki spójności na kształtowanie się głównych wskaźników dokumentów strategicznych Narodowego Planu Rozwoju 2004–2006 i Narodowej Strategii Spójności 2007–2013 oraz innych wybranych wskaźników makroekonomicznych na poziomie krajowym i regionalnym, Instytut Badań Strukturalnych, Warszawa.
14.
Cappellen A., Castellacci F., Fagerberg J., Verspagen B. [2003], The impact of regional support on growth and convergence in the European Union, Journal of Common Market Studies, 41 (4):,621–644, https://doi.org/10.1111/1468–5....
15.
Castells-Quintana D., Royuela V. [2014], Agglomeration, inequality and economic growth. The Annals of Regional Science, 52 (2): 343–366, https://doi.org/10.1007/s00168....
16.
Cerqua A., Pellegrini G. [2018], Are we spending too much to grow? The case of structural funds, Journal of Regional Science, 58 (3), 535–563, https://doi.org/10.1111/jors.1....
17.
Churski P. [2008], Structural Funds of the European Union in Poland – experience of the first period of membership, European Planning Studies, 16 (4): 579–607, doi.org/10.1080/09654310801983506.
18.
Crescenzi R., Giua M. [2020], One or many Cohesion Policies of the European Union? On the differential economic impacts of Cohesion Policy across member states, Regional Studies, 54 (1): 10–20, https://doi.org/10.1080/003434....
19.
Czudec A., Kata R., Wosiek M. [2019], Reducing the development gaps between regions in Poland with the use of European Union funds, Technological and Economic Development of Economy, 25 (3): 447–471, https://doi.org/10.3846/tede.2....
20.
Czuma Ł. [1973], Francois Perroux teoria wzrostu zharmonizowanego a rozwój gospodarczy południowych Włoch (Francois Perroux’s Theory of Balanced Growth and Economic Development of Southern Italy), Wydawnictwo KUL, Lublin.
21.
Dall’Erba S., Fang F. [2015], Meta-analysis of the impact of European Union Structural Funds on regional growth, Regional Studies, 51 (6): 822–832, https://doi.org/10.1080/003434....
22.
De Dominicis L. [2014], Inequality and growth in European regions: Toward a place-based approach, Spatial Economic Analysis, 9 (2), 120–141, https://doi.org/10.1080/174217....
23.
Di Caro P., Fratesi U. [2022], One policy, different effects: Estimating the region-specific impacts EU cohesion policy, Journal of Regional Science, 62 (1), 307–330, https://doi.org/10.1111/jors.1....
24.
Di Cataldo M. [2017], The impact of EU objective 1 funds on regional development: Evidence from the U. K. and the prospect of Brexit, Journal of Regional Science, 57 (5), 120–141: https://doi.org/10.1111/jors.1....
25.
Ederveen S., De Groot H., Nahuis R. [2006], Fertile soil for structural funds? A panel data analysis of the conditional effectiveness of European Cohesion Policy, Kyklos, 59 (1): 17–42, https://dx.doi.org/10.2139/ssr....
26.
Elhorst J. P. [2003], Specification and estimation of spatial panel data models, International Regional Science Review, 26 (3): 244–268, https://doi.org/10.1177/016001....
28.
Ertur C., Koch W. [2007], Growth, technological interdependence and spatial externalities: Theory and evidence, Journal of Applied Econometrics, 22 (6): 1033–1062.
29.
Esposti R. [2007], Regional Growth and Policies in the European Union: Does the Common Agricultural Policy have a Counter-Treatment Effect? American Journal of Agricultural Economics, 89 (1): 116–134, https://doi.org/10.1111/j.1467....
30.
Esposti R., Bussoletti S. [2008], Impact of objective 1 funds on regional growth convergence in the European Union: A panel-data approach, Regional Studies, 42 (2): 159–173, https://doi.org/10.1080/003434....
31.
European Commission [2007], Cohesion policy 2007–13. Commentaries and official texts. Luxembourg. Office for Official Publication of the European Communities.
35.
Fiaschi D., Lavezzi A. M., Parenti A. [2017], Does EU Cohesion Policy work? Theory and evidence, Journal of Regional Science, 58 (2): 386–423, https://doi.org/10.1111/jors.1....
36.
Fratesi U., Perucca G. [2014], Territorial Capital and the Effectiveness of Cohesion Policies: an Assessment for CEE Regions, Investigaciones Regionales, 29: 165–191, https://doi.org/10.1007/978-3-....
37.
Frick A. F., Rodríguez-Pose A. [2016], Average city size and economic growth, Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 9 (2): 301–318, https://doi.org/10.1093/cjres/....
38.
Fuglie K. O. [2018], Is agricultural productivity slowing? Global Food Security, 17: 73–83, https://doi.org/10.1016/j.gfs.....
39.
Fujita M., Thisse J. -F. [2002], Economics of agglomeration: Cities, industrial location, and regional growth, Cambridge University Press.
40.
Gagliardi L., Percoco M. [2011], Regional disparities in Italy over the long run: The role of human capital and trade policy, Region et Developpement, 33: 81–105.
41.
Gagliardi L., Percoco M. [2017], The impact of European cohesion policy in urban and rural regions, Regional Studies, 51 (6): 857–868, https://doi.org/10.1080/003434....
42.
García Nicolás C., Cantos J. M. [2018], Regional Community Policy: Does Aid Received from the EU Displace Funding by Member States? Hacienda Pública Española/Review of Public Economics, 224 (1): 87–112, https://doi.org/10.7866/HPE-RP....
43.
Giua M. [2017], Spatial discontinuity for the impact assessment of the EU regional policy: The case of Italian objective 1 regions, Journal of Regional Science, 57 (1): 109–131, https://doi.org/10.1111/jors.1....
44.
González Alegre J. [2012], An evaluation of EU regional policy. Do structural actions crowd out public spending? Public Choice, 151 (1): 1–21, https://doi.org/10.1007/s11127....
45.
Gorzelak G. [2014], Wykorzystanie środków Unii Europejskiej dla rozwoju kraju – wstępne analizy, Studia Regionalne i Lokalne, 3 (57): 5–25, https://doi.org/10.7366/150949....
46.
Gorzelak G., Przekop-Wiszniewska E. [2021], European Union Funds in Poland: Sociological, Institutional and Economic Evaluations, Polish Sociological Review, 4 (216): 451–471, https://doi.org/10.26412/psr21....
47.
Hagen T., Mohl P. [2009], Econometric evaluation of EU Cohesion policy-A survey, Discussion Paper, No. 09–052, Zentrum für Europäische Wirtschaftsforschung (ZEW).
48.
Hausman J. A. [1978], Specification tests in econometrics, Econometrica, 46 (6): 1251–1271, https://doi.org/10.2307/191382....
49.
Kaczor T., Mackiewicz-Łyziak J., Michniewicz M., Socha R., Soszyński K. [2009], Wpływ realizacji polityki spójności na kształtowanie się głównych wskaźników dokumentów strategicznych NPR 2004–2006 i NSS 2007–2013, Instytut Badań na Gospodarką Rynkową, Gdańsk.
50.
Kao Y.‑H., Bera A. K. [2013], Spatial regression: the curious case of negative spatial dependence, University of Illinois, Urbana-Champaign, mimeo.
51.
Kozak M. W. [2014], 10 lat polityki spójności w Polsce, Studia Regionalne i Lokalne, 4 (58): 25–50, https://doi.org/10.7366/150949....
52.
Le Gallo J. P., Dall’NErba S., Guillain R. [2011], The local versus global dilemma of the effects of structural funds, Growth and Change, 42 (4): 466–490, https://doi.org/10.1111/j.1468....
53.
LeSage J. P. [2014], What Regional Scientists Need to Know About Spatial Econometrics. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2420....
54.
LeSage J. P., Pace R. K. [2008], Introduction to spatial econometrics, CRC press.
55.
Lewandowska A. [2016], EU Funds. The challenge for innovation and regional disparity in Poland, Barometr Regionalny. Analizy i Prognozy, 14 (3): 33–40, https://doi.org/10.56583/br.49....
56.
Lewandowska A., Stopa M., Humenny G. [2015], The European Union Structural Funds and regional development. The perspective of small and medium enterprises in Eastern Poland, European Planning Studies, 23 (4): 785–797, https://doi.org/10.1080/096543....
57.
López-Bazo E., Vayá E., Artís M. [2004], Regional externalities and growth: evidence from European regions, Journal of Regional Science, 44 (1): 43–73, https://doi.org/10.1111/j.1085....
58.
Mankiw N. G., Romer D., Weil D. N. [1992], A contribution to the empirics of economic growth, Quarterly Journal of Economics, 107 (2): 407–437, https://doi.org/10.2307/211847....
59.
Marzinotto B. [2012], The growth effects of EU Cohesion policy: A meta-analysis, Working Paper, 2012/14, Bruegel.
60.
Mas M., Maudos J., Pérez F. J., Uriel E. [1996], Infrastructures and productivity in the Spanish regions, Regional Studies, 30 (7): 641–649, https://doi.org/10.1080/003434....
61.
Maynou L., Saezab M., Kyriacou A., Bacariaef J. [2014], The impact of structural and cohesion funds on Eurozone convergence 1990–2010, Regional Studies, 50 (7): 1127–1139, https://doi.org/10.1080/003434....
63.
Misiąg J., Misiąg W., Tomalak M. [2013], Ocena efektywności wykorzystania pomocy finansowej Unii Europejskiej jako instrumentu polityki spójności społeczno-gospodarczej oraz poprawy warunków życia, Rzeszów. Wydawnictwo WSIiZ.
64.
Montresor E., Pecci F., Pontarollo N. [2011], The convergence process of the European regions: the role of Regional Policy and the Common Agricultural Policy, Studies in Agricultural Economics, 113: 167–177, https://doi.org/10.22004/ag.ec....
65.
Moran P. A. P. [1950], Notes on continuous stochastic phenomena. Biometrica, 37 (1–2): 17–23, https://doi.org/10.1093/biomet....
66.
OECD [2016], OECD Regional Outlook 2016: Productive regions for inclusive societies, OECD Publishing.
67.
Percoco M. [2017], Impact of European Cohesion Policy on regional growth: Does local economic structure matter? Regional Studies, 51 (6): 833–843, https://doi.org/10.1080/003434....
68.
Pereira A. M., Roca-Sagalés O. [2003], Spillover effects of public capital formation: Evidence from the Spanish regions. Journal of Urban Economics, 53 (2), 238–256. https://doi.org/10.1016/S0094-....
69.
Pérez J., Dones M., Llano C. [2009], An interregional impact analysis of the EU structural funds in Spain (1995–1999), Papers in Regional Science, 88 (3), 505–529. https://doi.org/10.1111/j.1435....
70.
Pieńkowski J., Berkowitz P. [2015], Econometric assessments of cohesion policy growth effects: How to make them more relevant for policymakers, Regional Working Paper, WP 02/2015, Directorate-General for Regional and Urban Policy: European Commission.
71.
Piętak Ł. [2021], Structural Funds and Convergence in Poland, Hacienda Pública Española/Review of Public Economics, 236 (1): 3–37, https://dx.doi.org/10.7866/HPE....
73.
Rodríguez-Pose A., Garcilazo E. [2015], Quality of government and the returns of investment: Examining the impact of cohesion expenditure in European regions, Regional Studies, 49 (8): 1274–1290, https://doi.org/10.1080/003434....
74.
Rodríguez-Pose A., Novak K. [2013], Learning processes and economic returns in European Cohesion Policy, Investigaciones Regionales, 25: 7–26.
75.
Rodríguez-Pose A., Psycharis Y., Tselios V. [2012], Public investment and regional growth and convergence: Evidence from Greece, Papers in Regional Science, 91 (3): 543–568, https://doi.org/10.1111/j.1435....
76.
Surubaru N. C. [2017], Administrative capacity or quality of political governance? EU Cohesion Policy in the new Europe, 2007–13, Regional Studies, 51 (6): 844–856, https://doi.org/10.1080/003434....
77.
Villaverde C., Maza A. [2010], Los fondos estructurales europeos y la convergencia de las regiones en españolas: 2000–2006, Papeles de Economía Española, 123: 2–15.
78.
Zaleski J., Malara M., Mogiła Z., Tomaszewski P., Zembaty M. [2009], Wpływ realizacji polityki spójności na kształtowanie się głównych wskaźników dokumentów strategicznych – Narodowego Planu Rozwoju 2004–2006 i Narodowej Strategii Spójności 2007–2013 oraz innych wybranych wskaźników makroekonomicznych na poziomie krajowym za pomocą modelu Hermin. Raport końcowy, Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, Wrocław.
79.
Zalewski J., Tomaszewski P., Zembaty M., Bradley J. [2007], Wskaźniki realizacji Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2007–2013 – ocena makroekonomicznego wpływu 16 RPO na gospodarki regionalne przy użyciu modeli HERMIN. Raport, Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, Wrocław.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 2300-5238 |
"Digitalizacja czasopisma Gospodarka Narodowa", sfinansowanego ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę, w ramach umowy nr 555/P-DUN/2018.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
