PRACA ORYGINALNA
Wielka chińska transformacja: ze świata trzeciego do pierwszego
 
Więcej
Ukryj
1
Akademia Leona Koźmińskiego, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Grzegorz W. Kołodko   

Akademia Leona Koźmińskiego, Jagiellońska 59, 03-301 Warszawa, Polska
Data nadesłania: 15-05-2020
Data ostatniej rewizji: 03-07-2020
Data akceptacji: 06-10-2020
Data publikacji: 30-12-2020
 
GNPJE 2020;304(4):53–80
 
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Celem opracowania jest próba odpowiedzi na pytanie, jak w epoce nieodwracalnej globalizacji zmieniają się reguły światowej gry ekonomicznej i politycznej oraz w jakim stopniu muszą one uwzględniać wzrost znaczenia Chin, które dokonując olbrzymiego skoku w rozwoju społeczno-gospodarczym, przechodzą z poziomu kraju zacofanego do rozwiniętego. Główna metoda analizy to ekonomia porównawcza oraz spojrzenie na wielowątkowy proces rozwoju przez pryzmat ekonomii politycznej i nowego pragmatyzmu. Rozważania prowadzą do wniosku, że Chinom nie należy się przeciwstawiać ani z nimi walczyć, lecz trzeba z nimi pragmatycznie współdziałać w rozwiązywaniu piętrzących się globalnych problemów. Współcześnie zarówno Chiny powinny dostosowywać się do zewnętrznego świata, jak i świat musi brać pod uwagę specyfikę systemową Chin wyrażającą się w tzw. chinizmie. Nie ma możliwości narzucenia Chinom modelu ukształtowanego gdzie indziej, tym bardziej że współcześnie w wielu krajach liberalna demokracja przeżywa systemowy kryzys. Nie ma też szans na narzucenie innym modelu chińskiego, acz dla niejednego kraju wydaje się on ponętny. Dalszy rozwój światowej gospodarki wymaga reinstytucjonalizacji globalizacji i nadania jej charakteru bardziej inkluzywnego. Jedyna sensowna droga na przyszłość to wnikliwa obserwacja alternatywnych systemów politycznych i gospodarczych oraz wzajemne uczenie się i rzeczowa współpraca opierająca się na nieortodoksyjnej myśli ekonomicznej.
 
REFERENCJE (67)
1.
Acemoglu D., Robinson J.A. [2012], Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty, Crown Business, New York.
 
2.
Brown K. [2019], What Does China Want? China’s World, I.B. Tauris, London – New York.
 
3.
CB [2020], The Conference Board Total Economy Database, The Conference Board, April, https://www.conference-board.o... [dostęp: 11.05.2020].
 
4.
CNBC [2020], A bill has to come due for China’: White House advisor Navarro threatens coronavirus retaliation, CNBC Politics, May 11, https://www.cnbc.com/2020/05/1... [dostęp: 12.05.2020].
 
5.
Csaba L. [1996], The Political Economy of the Reform Strategy: China and Eastern Europe Compared, Communist Economies and Economic Transformations, 8(1): 53–65.
 
6.
Deneen P.J. (2018), Why Liberalism Failed, Yale University Press, New Haven and London.
 
7.
Economist (2016b), The new nationalism, The Economist, November 19, https://www.economist.com/lead... [dostęp: 15.05.2020].
 
8.
Economist (2020a), The pandemic is driving America and China further apart, The Economist, May 9, https://www.economist.com/lead... [dostęp: 10.05.2020].
 
9.
Economist (2020b), There is less trust between Washington and Beijing than at any point since 1979, The Economist, May 9, https://www.economist.com/unit... [dostęp: 10.05.2020].
 
10.
Economist (2020c), Has covid-19 killed globalisation?, The Economist, May 16, https://www.economist.com/lead... [dostęp: 15.05.2020].
 
11.
Economy E.C. [2018], The Third World Revolution: Xi Jinping and the New Chinese State, Oxford University Press, New York.
 
12.
Forbes [2020], The World’s Most Valuable Brands, Forbes, https://www.forbes.com/powerfu... [dostęp: 10.05.2020].
 
13.
Halper S. [2010], The Beijing Consensus: How China’s Authoritarian Model Will Dominate the Twenty-First Century, Basic Books, New York.
 
14.
Galbraith J.K. [2014], The End of Normal: The Great Crisis and the Future of Growth, Simon and Schuster, New York.
 
15.
Galbraith J.K. [2018], Backwater Economics and New Pragmatism: Institutions and Evolution in the Search for a Sustainable Economics, TIGER Working Papers Series, 138, Kozminski University, Warsaw http://www.tiger.edu.pl/TWP%20... [dostęp: 12.05.2020].
 
16.
Huang Y. [2017], Cracking the China Conundrum: Why Conventional Economic Wisdom Is Wrong, Oxford University Press, New York.
 
17.
Kissinger H. [2011], On China, Penguin Press, New York.
 
18.
Kolodko G.W. [2000], From Shock to Therapy: The Political Economy of Postsocialist Transformation, Oxford University Press, Oxford – New York.
 
19.
Kolodko G.W. [2011], Truth, Errors and Lies: Politics and Economics in a Volatile World, Columbia University Press, New York.
 
20.
Kolodko G.W. [2014a], The New Pragmatism, or Economics and Policy for the Future, Acta Oeconomica, 64(20): 139–160, http://tiger.edu.pl/aktualnosc... [dostęp: 10.05.2020].
 
21.
Kolodko G.W. [2014b], Whither the World: The Political Economy of the Future, Palgrave-Macmillan, Houndmills, Basingstoke, Hampshire.
 
22.
Kolodko G.W. [2018], Socialism, Capitalism, or Chinism?, Communist and Post-Communist Studies, 51(4): 285–298 http://tiger.edu.pl/CPCS_2018.... [dostęp: 10.05.2020].
 
23.
Kolodko G.W. [2020a], China and the Future of Globalization: The Political Economy of China’s Rise, I.B. Tauris, London – New York – Oxford – New Delhi – Sydney.
 
24.
Kolodko G.W. [2020b], Economics and politics of post-communist transition to market and democracy. The Lessons from Polish experience, Post-Communist Economies, 32(3):285–305, https://doi.org/10.1080/146313....
 
25.
Kolodko G.W. [2020c], After the Calamity: Economics and Politics of the Post-Pandemic World, Polish Sociological Review, 2(210).
 
26.
Kolodko G.W., Rutkowski M. [1991], The Problem of Transition from a Socialist to a Free Market Economy: The Case of Poland, The Journal of Social, Political and Economic Studies, 16(2): 159–179.
 
27.
Koźmiński A.K., Noga A., Piotrowska K., Zagórski K. [2020], The Balanced Development Index for Europe’s OECD Countries, 1999–2017, Springer Briefs in Economics, Springer, Cham, Switzerland.
 
28.
Krastev I., Holmes S. [2019], The Light That Failed: Why the West Is Losing the Fight for Democracy, Pegasus Books, New York – London.
 
29.
Lankov A. [2013], The Real North Korea: Life and Politics in the Failed Stalinist Utopia, Oxford University Press, New York.
 
30.
Lardy N.R. [2014], Markets Over Mao: The Rise of Private Business in China, Peterson Institute of International Economies, Washington, DC.
 
31.
Lardy N.R. [2019], The State Strikes Back: The End of Economic Reform in China?, Peterson Institute of International Economics, Washington, DC.
 
32.
Lee K.‑F. [2018], AI Superpowers: China, Silicon Valley, and the New World Order, Houghton Mifflin Harcourt, Boston, Mass.
 
33.
Lin J.Y. [2012a], Demystifying the Chinese Economy, Cambridge University Press, Cambridge.
 
34.
Lin J.Y. [2012b], New Structural Economics: A Framework for Rethinking Development and Policy, The World Bank, Washington DC.
 
35.
Lin Y.J. [2013], Against the Consensus. Reflections on the Great Recession, Cambridge University Press, New York.
 
36.
Macrotrends [2020], Macrotrends – The Premier Research Platform for Long Term Investors, https://www.macrotrends.net/ [dostęp: 14.05.2020].
 
37.
Maçães B. [2018], Belt and Road: A Chinese World Order, Hurts, London.
 
38.
Mao Zedong [1974], Chairman Mao Zedong’s Theory on the Division of the Three World and the Strategy of Forming an Alliance Against an opponent, The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of China, https://www.fmprc.gov.cn/mfa_e... [dostęp: 7.05.2020].
 
39.
Medvedev D., Piatkowski M., Yusuf S. [2020], Promoting Innovation in China: Lessons from International Good Practice, The World Bank Group, Washington, DC http://documents.worldbank.org... [dostęp: 12.05.2020].
 
40.
Milanović B. [2019], Capitalism Alone: The Future of the System That Rules the World, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts-London, England.
 
41.
Morris I. [2010], Why the West Rules – for Now: The Patterns of History and What They Reveal about the Future, Profile Books, London.
 
42.
Nuti D.M. [2018], The Rise and Fall of Socialism, DOC Research Institute, Berlin https://docresearch.org/2018/0... [dostęp: 9.05.2020].
 
43.
PAP [2020], USA: Chiny powinny wypłacić St. Zjedn. odszkodowanie za COVID-19, Polska Agencja Prasowa, 12 maja, https://www.obserwatorfinansow... [dostęp: 12.05.2020].
 
44.
Phelps E.S. [2013], Mass Flourishing: How Grassroots Innovation Created Jobs, Challenge, and Change, Princeton University Press, New York.
 
45.
Pei M. [2016], China’s Crony Capitalism: The Dynamics of Regime Decay, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts – London.
 
46.
Piatkowski M. [2018], Europe’s Growth Champion: Insights from the Economic Rise of Poland, Oxford University Press, Oxford – New York.
 
47.
QS [2020], QS. World University Ranking: Who Rules?, QS Top Universities https://www.topuniversities.co... [dostęp: 14.05.2020].
 
48.
Rodrik D. [2015], Economics Rules: Why Economics Works, When It Fails, and How To Tell The Difference, Oxford University Press, Oxford.
 
49.
Sedlacek T. [2011], Economics of Good and Evil: The Quest for Economic Meaning from Gilgamesh to Wall Street, Oxford University Press, Oxford – New York.
 
50.
Shambaugh D. [2016], China’s Future, Polity Press, Cambridge, UK–Malden, MD.
 
51.
Stiglitz J.E. [2019], People, Power, and Profits: Progressive Capitalism for an Age of Discontent, W.W. Norton, New York – London.
 
52.
Stiglitz J.E., Fitoussi J.‑P., Durand M. [2018], Beyond GDP: Measuring What Counts for Economic and Social Performance, OECD, Paris.
 
53.
Sun F., Wanfa Z. [2020], Why Communist China isn’t Collapsing: The CCP’s Battle for Survival and State-Society Dynamics in the Post-Reform Era, Lexington Books, Lanham – Boulder – New York – London.
 
54.
Tirole J. [2017], Economics of the Common Good, Princeton University Press, Princeton, New Jersey.
 
55.
Trade Map [2020], Trade Map. Trade statistics for international business development, www.trademap.org/Country_SelPr... [dostęp: 10.05.2020].
 
56.
Uhlig H. [1986], Die Seidenstrasse. Antike Weltkultur zwischen China und Rom, Lübbe, Bergisch Gladbach.
 
57.
UN [2019], World Population Prospects 2019, United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Populations Dynamic, New York https://population.un.org/wpp/... [dostęp: 8.05.2020].
 
58.
UNDP [2019], Human Development Report: Beyond income, beyond averages, beyond today: Inequalities in human development in the 21st century, United Nations Development Programme, New York, http://www.hdr.undp.org/sites/... [dostęp: 9.05.2020].
 
59.
Walicki A. [1995], Marxism and the Leap to the Kingdom of Freedom: The Rise and Fall of the Communist Utopia, Stanford University Press, Stanford.
 
60.
Washington Post [2020], U.S. officials crafting retaliatory actions against China over coronavirus as President Trump fumes, Washington Post, https://www.washingtonpost.com... [dostęp: 10.05.2020].
 
61.
WEF [2019], The Global Competitiveness Report 2019, World Economic Forum, Geneva http://www3.weforum.org/docs/W... [dostęp: 10.05.2020].
 
62.
WEO [2019], World Economic Outlook, October 2019, International Monetary Fund, Washington, DC https://knoema.com/IMFWEO2019O... [dostęp: 8.05.2020].
 
63.
WEO [2020a], World Economic Outlook, April 2020: The Great Lockdown, International Monetary Fund, Washington, DC, https://www.imf.org/en/Publica... [dostęp: 8.05.2020].
 
64.
WEO [2020b], World Economic Outlook, October 2020: A Long and Difficult Ascent, International Monetary Fund, Washington, DC, https://www.imf.org/en/Publica... [dostęp: 19.10.2020].
 
65.
World Bank [2020a], The World Bank in China, The World Bank, Washington, DC, https://www.worldbank.org/en/c... [dostęp 7.05.2020].
 
66.
World Bank [2020b], World Bank, International Comparison Program database, The World Bank, Washington, DC, https://data.worldbank.org/ind... [dostęp: 9.05.2020].
 
67.
World Bank [2020c], Heavily indebted poor countries (HIPIC), The World Bank, Washington DC, https://data.worldbank.org/reg... [dostęp: 12.05.2020].
 
eISSN:2300-5238
ISSN:0867-0005