PL EN
PRACA ORYGINALNA
Przyczyny niekontynuowania działalności a specyfika spółek rodzinnych
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski, Polska
 
 
Data nadesłania: 16-05-2024
 
 
Data ostatniej rewizji: 25-07-2024
 
 
Data akceptacji: 03-10-2024
 
 
Data publikacji: 31-03-2025
 
 
Autor do korespondencji
Aneta Maria Dzik-Walczak   

Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski, Polska
 
 
GNPJE 2025;321(1):50-67
 
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
G30
G33
 
STRESZCZENIE
Rozważania przedstawione w artykule mają na celu ustalenie, czy specyfika przedsiębiorstw rodzinnych wpływa na odmienną ocenę ryzyka niekontynuowania przez nie działalności. Przy ciągłych zmianach i niepewnych warunkach, jakie są obserwowane na przestrzeni ostatnich lat, pogłębienie wiedzy dotyczącej tej tematyki może okazać się bardzo przydatne, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę dominujący udział spółek rodzinnych w gospodarce. Badanie przeprowadzono w kontekście teoretycznych i praktycznych podstaw odrębności przedsiębiorstw rodzinnych. Na podstawie danych z bazy Orbis dotyczących lat 2013–2020 dla 785 057 przedsiębiorstw oszacowano modele logitowe. Wskazano na różnice w czynnikach wpływających na prawdopodobieństwo niekontynuowania działalności przez przedsiębiorstwa rodzinne i przez przedsiębiorstwa nierodzinne. W przypadku spółek rodzinnych potrzebne jest odrębne podejście do predykcji niekontynuowania działalności. Wskaźnik zdolności obsługi długu z kapitału pracującego wykazywał w predykcji likwidacji spółek rodzinnych tendencje przeciwne niż w odniesieniu do łącznej populacji (bez rozróżnienia między podmiotami rodzinnymi a komercyjnymi) oraz próby przedsiębiorstw komercyjnych badanych osobno od rodzinnych.
REFERENCJE (80)
1.
Afin R., Tibor K., Ilona C. [2024], Firm performance and markets: survival analysis of medium and large manufacturing enterprises in Indonesia, Journal of Industrial and Business Economics, 52: 1–45.
 
2.
Agarwal V., Taffler R. [2008], Comparing the performance of market-based and accounting-based bankruptcy prediction models, Journal of Banking & Finance, 32 (8): 1541–1551.
 
3.
Albuquerque B., Iyer R. [2023], The Rise of the Walking Dead: Zombie Firms Around the World, International Monetary Fund Working Paper.
 
4.
Alonso-Dos-Santos M., Llanos-Contreras O. [2019], Family business performance in a post-disaster scenario: The influence of socioemotional wealth importance and entrepreneurial orientation, Journal of Business Research, 101: 492–498.
 
5.
Altman E. I., Dai R., Wang W. [2024], Global zombie companies: measurements, determinants, and outcomes, Journal of International Business Studies, 55 (6): 723–744.
 
6.
Altman E. I., Iwanicz-Drozdowska M., Laitinen E. K., Suvas A. [2014], Distressed firm and bankruptcy prediction in an international context: A review and empirical analysis of Altman’s Z-score model, SSRN 2536340.
 
7.
Antczak J. [2015], Wykorzystanie modeli dyskryminacyjnych w prognozie upadłości przedsiębiorstwa, Nowoczesne Systemy Zarządzania. Modern Management Systems, 10: 275–290.
 
8.
Atsan N. [2016], Failure Experiences of Entrepreneurs: Causes and Learning Outcomes, Procedia – Social and Behavioral Sciences, 235: 435–442.
 
9.
Audretsch, D. B., Mahmood, T. [1995], New firm survival: new results using a hazard function, The Review of Economics and Statistics, 77 (1): 97–103.
 
10.
Baumoel D., Trippe B. [2017], Deconstructing Conflict: Understanding Family Business, Shared Wealth and Power, Continuity Media.
 
11.
Berrone P., Cruz C., Gomez-Mejia L. R. [2012], Socioemotional wealth in family firms: Theoretical dimensions, assessment approaches, and agenda for future research, Family Business Review, 25 (3): 258–279.
 
12.
Bosio E., Djankov S., Jolevski F., Ramalho R. [2020], Survival of firms during economic crisis, World Bank Policy Research Working Paper no. 9239.
 
13.
Bridge C. [2013], Insolvency – a second chance? Why modern insolvency laws seek to promote business rescue, Law in Transition, 28: 28–41.
 
14.
Business Insider [2021], Jakie są podstawowe różnice między dochodem a przychodem?, https://businessinsider.com.pl... (dostęp: 16.05.2024).
 
15.
Chirico F., Gómez-Mejia F. L. R., Hellerstedt K., Withers M., Nordqvist M. [2019], To Merge, Sell, or Liquidate? Socioemotional Wealth, Family Control, and the Choice of Business Exit, Journal of Management, January.
 
16.
Chua J. H., Chrisman J. J., Sharma P. [1999], Defining the Family Business by Behavior, Entrepreneurship Theory and Practice, 23 (4): 19–39.
 
17.
De Massis A., Rondi E. [2020], Covid-19 and the Future of Family Business Research, Journal of Management Studies, September, 1728.
 
18.
Debicki B. J., Kellermanns F. W., Chrisman J. J., Pearson A. W., Spencer B. A. [2016], Development of a socioemotional wealth importance (SEWi) scale for family firm research, Journal of Family Business Strategy, 7 (1): 47–57.
 
19.
Di Giuli A., Caselli S., Gatti S. [2011], Are Small Family Firms Financial Sophisticated, Journal of Banking and Finance, 35 (11): 2931–2944.
 
20.
Doborzyński J., Dułak E., Kaliszewski F., Kuna D., Macedońska D. [2019], Bariery rozwoju firm rodzinnych w Polsce, Przedsiębiorstwo we Współczesnej Gospodarce – Teoria i Praktyka, 2: 59–71.
 
21.
Dominiak P. [2005], Sektor MSP we współczesnej gospodarce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
 
22.
Esteve-Pérez S., Mañez-Castillejo J. A. [2008], The resource-based theory of the firm and firm survival, Small Business Economics, 30: 231–249.
 
23.
European Commission [2024], Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs, https://single-market-economy..... (dostęp: 2.06.2024).
 
24.
Fernández-Gámez M. A., Diéguez-Soto J., Santos J. A. C., Rosa J. M. de la [2019], Bankruptcy prediction of family firms using combined classifiers, Journal of Scientific and Industrial Research, 78: 269–273.
 
25.
Gajdka J., Stos D. [2003], Ocena kondycji finansowej polskich spółek publicznych w okresie 1998–2001, w: D. Zarzecki (red.), Zarządzanie finansami: mierzenie wyników i wycena przedsiębiorstwa, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
 
26.
Gomez-Mejia L. R., Larraza-Kintana M., Makri M. [2003], The determinants of executive compensation in family-controlled public corporations, Academy of Management Journal, 46 (2): 226–237.
 
27.
Gottardo P., Moisello A. M. [2017], Family firms, risk-taking and financial distress, Problems and Perspectives in Management, 15 (2): 168–177.
 
28.
Góra D. [2019], Zjawisko firm zombie i jego przyczyny, Ekonomia – Wroclaw Economic Review, 25 (3): 9–23.
 
29.
Gruszczyński M. [2003], Modele mikroekonometrii w analizie i prognozowaniu zagrożenia finansowego przedsiębiorstw, PAN.
 
30.
Herman A. [2010], Ekonomika bankructw, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 4.
 
31.
Herman S. [2018], Analiza porównawcza zdolności predykcyjnej wybranych metod prognozowania, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 80 (3): 199–216.
 
32.
Hoffman J., Hoelscher M., Sorenson R. [2006], Achieving sustained competitive advantage: A family capital theory, Family Busi¬ness Review, 19 (2): 135–144.
 
33.
Hołda A. [2001], Prognozowanie bankructwa jednostki w warunkach gospodarki polskiej z wykorzystaniem funkcji dyskrymi¬nacyjnej ZH, Rachunkowość, 5 (200): 306–331.
 
34.
Huggins R., Prokop D., Thompson P. [2017], Entrepreneurship and the determinants of firm survival within regions: human capital, growth motivation and locational conditions, Entrepreneurship & Regional Development, 29 (3–4): 357–389.
 
35.
Ignatowski G. [2014], Dylematy dotyczące zatrudnienia w perspektywie firmy rodzinnej, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, 15 (7): 183.
 
36.
Kałdoński M. [2016], Unikanie opodatkowania z perspektywy nadzoru korporacyjnego. Badania nad odrębnością zjawiska w firmach rodzin¬nych, Wydawnictwo UEP, Poznań.
 
37.
Kleiman R., Peacock E. [1996], Family Businesses as an Economic Phenomenon, Michigan Family Review, 2 (2): 93–101.
 
38.
Konat-Staniek M., Piątek E. [2016], Niewypłacalność a płynność finansowa w kontekście nowego prawa restrukturyzacyjnego, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 299: 159–175.
 
39.
Krošláková N. [2021], The business environment of family enterprises in Slovakia – perception of external barriers, Polish Journal of Management Studies, 24 (2): 327–328.
 
40.
Kubičková V., Benešová D. [2020], Impact of innovative background of the economy on performance and competitiveness in the tourism industry, African Journal of Hospitality Tourism and Leisure, 9 (2): 321–323.
 
41.
Kücher A., Mayr S., Mitter C., Duller C., Feldbauer-Durstmüller B. [2020], Firm age dynamics and causes of corporate bank¬ruptcy: age dependent explanations for business failure, Review of Managerial Science, 14: 633–661.
 
42.
Lavender J., McGinness T. [2020], Risk: Family Business dynamics, KPMG.
 
43.
Le Breton-Miller I., Miller D. [2022], Family businesses under COVID-19: Inspiring models – Sometimes, Journal of Family Busi¬ness Strategy, 13 (2): 1–3.
 
44.
Leszczewska K. [2015], Zachowania firm rodzinnych w niestabilnym otoczeniu w Polsce, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
 
45.
Lipiec J. [2018], Ład przedsiębiorstwa rodzinnego, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 3: 61–68.
 
46.
Llanos-Contreras O., Arias J., Maquieira C. [2021], Risk taking behavior in Chilean listed family firms: A socioemotional wealth approach, International Entrepreneurship and Management Journal, 17 (1): 165–184.
 
47.
Lukason O., Hoffman R. C. [2015], Firm failure causes: a population level study, Problems and Perspectives in Management, 13 (1): 45–55.
 
48.
Małkus T., Sołtysik M. [2013], Współczesne uwarunkowania rozwoju przedsiębiorstw, Mfiles.pl.
 
49.
Marjański A. [2013], Firmy rodzinne – wyzwania lokalne i globalne, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, 14 (6): 1–311.
 
50.
Mata J., Portugal P. [2002], The survival of new domestic and foreign-owned firms, Strategic Management Journal, 23 (4): 323–343.
 
51.
Mączyńska E. [2021], Kryzysy jako impulsy zmian systemów społeczno-gospodarczych, Mazowsze. Studia Regionalne, 37: 11–32.
 
52.
Mączyńska E., Zawadzki M. [2006], Dyskryminacyjne modele predykcji bankructwa przedsiębiorstw, Ekonomista, 2: 205–235.
 
53.
MGBI [2023], Postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. Raport 2023, https://www.mgbi.pl/raporty/po.... (dostęp: 25.07.2023).
 
54.
Mitter C., Walcher M., Mayr S., Duller C. [2022], Bankruptcy at family and non-family firms: do they fail differently?. Journal of Family Business Management, 12 (4): 1096–1112.
 
55.
Mrówczyński M. [2019], Uczestnicy postępowania upadłościowego, Wolters Kluwer, Warszawa.
 
56.
Muzi S., Jolevski F., Ueda K., Viganola D. [2023], Productivity and firm exit during the COVID-19 crisis: Cross-country evi¬dence, Small Business Economics, 60 (4): 1719–1760.
 
57.
Naszkowska K. [2014], Polskie rody biznesowe, Świat Książki, Warszawa.
 
58.
Nehrebecka N., Dzik A. [2013], Zdolność przetrwania przedsiębiorstw w Polsce, Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 5: 51–52.
 
59.
Ntoung L. A. T., Santos de Oliveira H. M., Sousa B. M. F. D., Pimentel L. M., Bastos S. A. M. C. [2019], Are family firms financially healthier than non-family firm?, Journal of Risk and Financial Management, 13 (1): 5.
 
60.
Oglu N. J. Z. [2022], Analysis and Assessment of the Financial Condition of the Enterprise, Central Asian Journal of Social Sciences and History, 3 (6).
 
61.
Pieper T., Kellermanns F. W., Astrachan J. H., Hadeler N. A. [2021], The Importance of Family Businesses’ Contribution to the U. S. Economy, Family Businesses, Family Enterprise USA, In The News, 64–65.
 
62.
Pociecha J. [2007], Problemy prognozowania bankructwa firmy metodą analizy dyskryminacyjnej, ACTA Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica, 66.
 
63.
Pociecha J., Pawełek B., Baryła M., Augustyn S. [2014], Statystyczne metody prognozowania bankructwa w zmieniającej się koniunkturze gospodarczej, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.
 
64.
Popczyk W. [2011], Potencjał kreowania wartości w publicznych przedsiębiorstwach rodzinnych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 46.
 
65.
Popczyk W., Winnicka-Popczyk A. [2022], Definicja przedsiębiorstwa rodzinnego z perspektywy logiki, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.
 
66.
Potyrańska P. [2021], Analiza upadłości konsumenckiej w Polsce w 2015–2020 ze szczególnym uwzględnieniem nowelizacji prawa upadłościowego w latach 2015 oraz 2020, Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek, 2 (60): 45–60.
 
67.
Prusak B. [2004], Jak rozpoznać potencjalnego bankruta?, Prace Naukowe Katedry Ekonomii i Zarządzania Przedsiębiorstwem, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk.
 
68.
Prusak B. [2005], Nowoczesne metody prognozowania zagrożenia finansowego przedsiębiorstw, Difin, Warszawa.
 
69.
Sobiecki R. [2015], Przeciwdziałanie turbulencjom w gospodarce, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
 
70.
Stradomski M. [2010], Finansowanie obce firm rodzinnych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 25: 779–792.
 
71.
Szmitka S. [2017], Analiza finansowa jako metoda oceny kondycji finansowej współczesnego przedsiębiorstwa, Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie.
 
72.
Tagiuri R., Davis J. [1996], Bivalent Attributes of the Family Firm, Family Business Review, 9 (2): 199–208.
 
73.
Takwi F. M., Sharon B. E. A., Nchang N. D., Akosso V. N. [2020], Critical success/failure factors of family retail businesses in Yaoundé Cameroon, Faculty of business management and sustainability, Information and Communication Technology University USA, Yaounde, Cameroon.
 
74.
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1228 ze zm.).
 
75.
Ward J. [2003], Keeping the family business healthy, Jossey-Bass, San Francisco.
 
76.
Ward L. J., Mcclure S. L. [2020], Family Business Succession: 15 Guidelines, The Family Business Consulting Group.
 
77.
Wierzba D. [2000], Wczesne wykrywanie przedsiębiorstw zagrożonych upadłością na podstawie analizy wskaźników finansowych – teoria i badania empiryczne, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Informatycznej w Warszawie, 9: 79–105.
 
78.
Wu Y., Gaunt C., Gray S. [2010], A comparison of alternative bankruptcy prediction models, Journal of Contemporary Accounting & Economics, 6 (1): 34–45.
 
79.
Zhou H., He F., Wang Y. [2017], Did family firms perform better during the financial crisis? New insights from the S&P 500 firms, Global Finance Journal, 33: 88–103.
 
80.
Zioło Z. [2012], Rola przedsiębiorczości w edukacji, Uniwersytet Pedagogiczny Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Kraków.
 
eISSN:2300-5238
Journals System - logo
Scroll to top