Bieżący numer
Numery archiwalne
O czasopiśmie
Cele i zakres
Wydawca
Kolegium Redakcyjne
Zasady etyczne
Indeksowanie i archiwizacja
Prawa autorskie, licencje i dostęp
Dla autorów
Wytyczne
Opłaty
Procedura recenzowania
Przygotowanie artykułu do publikacji
Korekty i sprostowania
Zasady etyczne
Prawa autorskie, licencje i dostęp
Kontakt
PRACA ORYGINALNA
Czy w polskiej gospodarce pieniądz jest neutralny? Analiza wspólnych trendów stochastycznych w środowisku I(2)
1
Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki, Polska
Data nadesłania: 15-08-2025
Data ostatniej rewizji: 06-12-2025
Data akceptacji: 09-12-2025
Data publikacji: 30-09-2026
Autor do korespondencji
GNPJE 2026;327(3):111-125
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
STRESZCZENIE
Niestacjonarność procesów generujących dane powoduje, że badania empiryczne dotyczące procesów pieniężnych powinny być prowadzone przy wykorzystaniu skointegrowanych wektorowych modeli autoregresyjnych (CVAR). Weryfikacja ogólnej hipotezy neutralności pieniądza (LRN), która jest przedmiotem prezentowanego artykułu, możliwa jest wyłącznie poprzez analizę wspólnych trendów stochastycznych I(2) i testowanie restrykcji odporności zmiennych na szoki lub analizę funkcji odpowiedzi na impuls. W artykule wykorzystano to pierwsze podejście. Otrzymane rezultaty nie potwierdzają ogólnej hipotezy neutralności pieniądza, jednak nie dają podstaw do odrzucenia licznej grupy hipotez szczegółowych. Potwierdzony został długookresowy wpływ pieniądza na ceny, płace nominalne, kurs walutowy i stopę procentową. Pieniądz okazał się też nie być neutralny względem produkcji i stopy bezrobocia. Analiza wskazała na endogeniczny charakter pieniądza, mieszany, nie tylko monetarny, charakter inflacji oraz zmienną w czasie szybkość obiegu pieniądza. Weryfikacja hipotezy LRN w ramach modelu CVAR dla procesów I(2) z wykorzystaniem agregatów monetarnych stanowi alternatywę dla badań dotyczących polityki gospodarczej uwzględniających wykorzystanie reguły Taylora.
REFERENCJE (46)
1.
Ahmed S., Rogers J. H. [1996], Long-term evidence on the Tobin and Fisher Effects: a new approach, International Finance Discussion Papers No. 566.
2.
Ahmed S., Rogers J. H. [2000], Inflation and the great ratios: long-term evidence from the U.S., Journal of Monetary Economics, Elsevier, 45 (1): 3–35.
3.
Amassoma D., Ademola B. [2020], Re-Appraisal of the Validity of long-run money neutrality: an evidence from Nigeria, Acta Universitatis Danubius, Economica, 16 (3): 53–73.
5.
Bernanke B. S., Mihov I. [1998], The liquidity effect and long-run neutrality, National Bureau of Economic Research, Working Paper No. 6608.
6.
Bludnik I. [2010], Nowa synteza neoklasyczna w makroekonomii, Bank i Kredyt, 41 (2): 43–70.
7.
Brzoza-Brzezina M. [2000], Neutralność pieniądza a badanie mechanizmów transmisji monetarnej w Polsce, Bank i Kredyt, 3: 34–46.
8.
Brzoza-Brzezina M., Kłos B., Kot A., Łyziak T. [2002], Hipoteza neutralności pieniądza, Materiały i Studia (NBP), 142: 3–38.
9.
Bullard J. [1999], Testing long-run monetary neutrality propositions: lessons from the recent research, Review Federal Reserve Bank of St. Louis, November–December: 57–78.
10.
Buthelezi E. M. [2023], Impact of money supply in different states of inflation and economic growth in South Africa, Economies, 11 (2): 64.
11.
Coe P. J., Nason J. M. [1999], Long run monetary neutrality in three samples: the United Kingdom, the United States and the Small, Wor¬king Paper, University of Calgary.
12.
Coe P. J., Nason J. M. [2004], Long-run monetary neutrality and long-horison regressions, Journal of Applied Econometrics, 19 (3): 355–373.
13.
Deev O., Hodula M. [2016], The long-run superneutrality of money revised: the extended European evidence, Review of Econo¬mic Perspectives, 16 (3): 187–203.
14.
Fisher M. E., Seater J. J. [1993], Long-run neutrality and superneutrality in an ARIMA framework, The American Economic Review, 83 (3): 402–415.
15.
Gali J. [2009], The new Keynesian approach to monetary policy analysis: lessons and new directions, http://www.crei.cat/people/gal... (accessed on [data]).
16.
Gil-Alana L. A., Moreno A. [2012], Fractional integration and structural breaks in U.S. macro dynamics, Empirical Economics, 43: 427–446.
17.
Goodhart C. [2007], Whatever became of the monetary aggregates?, Peston Lecture in Honour of Maurice, Lord Peston, delivered at Queen Mary College, London.
18.
Goodfriend M., King G. R. [1998], The new neoclassical synthesis and the role of monetary policy, Federal Reserve Bank of Richmond. Working Paper No 5.
19.
Haldrup N. [1999], An econometric analysis of I(2) variables, w: McAleer M., Oxley L. (red.), Practical Issues in Cointegration Analysis, Blackwell Publishers, Oxford.
20.
Haug A., Lucas R., [1997], Long-run neutrality and superneutrality in an ARIMA framework: comment, American Economic Review, 87 (4): 756–759.
21.
Hualde J., Nielsen M. O. [2022], Fractional integration and cointegration, Working Paper.
22.
Hualde J., Robinson P. M. [2010], Semiparametric inference in multivariate fractionally cointegrated systems, Journal of Econo¬metrics, 157: 492–511.
23.
Iranmanesh N., Jalaee S.A. [2021], Testing the long-run neutrality and superneutrality of money in a developing country: evi¬dence from Iran, MethodsX, 8.
24.
Johansen S. [1991], Estimation and hypothesis testing of cointegration vectors in Gaussian vector autoregressive models, Econometrica, 59: 1551–1580.
25.
Juselius K. [1999], Price convergence in the long run and medium run. An I(2) analysis of six price indices, w: Engle R., White H. (red.), Cointegration, Causality and Forecasting, Oxford University Press, Oxford.
27.
Juselius K. [2004], Inflation, money growth and the I[2] analysis, w: Welfe A. (red.), New Directions in Macromodelling, Elsevier, Amsterdam.
28.
Juselius K. [2006], The Cointegrated VAR model: methodology and applications, Oxford University Press, Oxford.
29.
Kelm R., Majsterek M. [2006], The I(2) analysis of money demand and inflation in Poland in the transition period 1995–2005, w: Welfe W., Welfe A. (red.), Proceedings of the 32th Conference Macromodels 2005: 49–72, Chair of Econometric Models and Forecasts, Łódź.
30.
King R. G., Plosser C. I. [1984], Money, credit, and prices in a real business cycle, The American Economic Review, 74 (3): 363–380.
31.
King R. G., Watson M. W. [1997], Testing long-run neutrality, Federal Reserve Bank of Richmond Economic Quarterly, 83 (3): 69–98.
32.
Kongsted H. Ch. [2005], Testing nominal-to-real transformation, Journal of Econometrics, 124: 202–225.
33.
Lucas R. [1972], Expectations and the neutrality of money, Journal of Economic Theory, 4 (2): 103–124.
34.
Majsterek M. [2003], Zmienne zintegrowane w stopniu drugim w modelowaniu ekonometrycznym, Przegląd Statystyczny, 50 (2): 97–116.
35.
Majsterek M. [2008], Wielowymiarowa analiza kointegracyjna w ekonomii, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
36.
Majsterek M., Kelm R. [2005], An I(2) analysis of inflationary processes in Poland, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica, 90: 55–73.
37.
Majsterek M., Welfe A. [2012], Price-wage nexus and the role of a tax system, Economic Change and Restructuring, 45: 121–133.
38.
Mankiw N. G. [2006], The macroeconomist as scientist and engineer, Journal of Economic Perspectives, 20 (4): 29–46.
39.
Marszałek P. [2011], Pieniądz w teoriach szkoły austriackiej, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 73 (4): 133–136.
40.
Mogaji P. H. [2018], ARDL bounds tests for neutrality and superneutrality of money towards monetary integration of West Africa, Munich Personal RePEc ArchivePaper No. 98741.
41.
Sieroń A. [2017], Efekt Cantillona, czyli dlaczego pieniądz ma znaczenie, CeDeWu, Warszawa.
43.
Weber A. A. [1994], Testing long-run neutrality: empirical evidence for G7‑countries with special emphasis on Germany, Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 41: 67–117.
45.
Woodford M. [2009], Convergence in macroeconomics: elements of the new synthesis, American Economic Journal: Macroeconomics, 1 (1): 267−279.
46.
Wróblewska J. [2009], Spirala płacowo-cenowa w gospodarce polskiej, w: Statystyka bayesowska i podejścia konkurencyjne w empirycznych badaniach ekonomicznych: 1–3, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 2300-5238 |
"Digitalizacja czasopisma Gospodarka Narodowa", sfinansowanego ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę, w ramach umowy nr 555/P-DUN/2018.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
